De complete gids belastingschijven & budgetteren 2026 (met gratis sjabloon)

Elke januari schuiven de belastingschijven, heffingskortingen en toeslagen een paar procentpunt en een paar honderd euro op — klein genoeg dat niemand het merkt, tot je probeert te budgetteren met de cijfers van vorig jaar en de som niet meer klopt. Deze gids gebruikt de echte, actuele cijfers voor 2026 (met een link naar de Belastingdienst-bron per cijfer), met uitgewerkte voorbeelden in plaats van alleen een rijtje percentages, plus een gratis spreadsheet onderaan met de formules er al in verwerkt.

Box 1: belasting op je salaris in 2026

Box 1 omvat inkomen uit werk en woning — salaris, ZZP-winst, uitkeringen, AOW en pensioen. In 2026 zijn er nog steeds drie schijven, en de grenzen van schijf 2 en 3 zijn dit jaar meer opgeschoven dan die van schijf 1:

Alleen het deel van je inkomen binnen een schijf wordt tegen dat tarief belast — bij €45.000 inkomen valt niet je hele inkomen in schijf 2, alleen de €6.117 boven de grens van schijf 1.

Heffingskortingen: het deel dat je nettoloon écht bepaalt

De schijventarieven hierboven gelden vóórdat twee heffingskortingen worden toegepast — en dat is precies het deel dat de meeste "dit zijn de belastingschijven 2026"-artikelen overslaan, terwijl het de reden is dat je effectieve belastingdruk veel lager ligt dan het tarief in de schijventabel doet vermoeden.

Algemene heffingskorting

Deze krijgt iedereen, en hij wordt kleiner naarmate je inkomen stijgt:

Arbeidskorting

Deze geldt alleen voor inkomen uit werk, en heeft de vorm van een heuvel — hij loopt snel op, vlakt af rond het maximum, en bouwt daarna langzaam weer af:

Dat is een effectief belastingtarief van ongeveer 18,6% op €45.000 bruto — verre van de 35,75%–37,56% die de schijventabel alleen zou doen vermoeden, puur dankzij de twee kortingen hierboven. Dit is exact de berekening die het spreadsheetsjabloon automatisch maakt voor elk bruto salaris dat je invoert.

Box 3: belasting op spaargeld en beleggingen

Box 3 is de belasting op geld dat je al hebt gespaard, niet op geld dat je verdient — en dat is precies het soort cijfer dat de Netto Vermogen-pagina van MuntLab inzichtelijk maakt, want je spaar- en beleggingssaldo bepaalt wat je verschuldigd bent. In 2026 ligt het heffingsvrij vermogen hoger dan in 2025, en worden spaargeld en beleggingen belast tegen verschillende veronderstelde ("fictieve") rendementen:

Dat is het detail dat bijna niemand uitlegt: omdat het veronderstelde rendement op puur spaargeld laag is (1,28%), kost geld boven de vrijstelling aanhouden in box 3 heel weinig belasting — €95 per jaar op €80.000. Zodra een deel van dat geld verschuift naar "beleggingen" voor box 3-doeleinden (denk aan een tweede woning of een gezamenlijke beleggingsrekening, niet alleen aandelen), wordt het belast tegen het veronderstelde rendement van 6,00%, ruim 4,7× zoveel belasting over dezelfde euro. Of die afweging het waard is, hangt volledig af van wat je er werkelijk mee zou verdienen — dit is geen beleggingsadvies, alleen het verschil in belasting.

Zorgtoeslag: laat jij geld liggen?

Zorgtoeslag is een maandelijkse bijdrage in je zorgverzekeringspremie, en een van de meest onderbenutte toeslagen — mensen denken dat hun inkomen te hoog is en checken het nooit.

Let op: er wordt getoetst op je totale vermogen op 1 januari, niet alleen spaargeld — kom je op die datum boven de vermogensgrens, dan verlies je de zorgtoeslag voor het hele jaar, niet alleen de maanden erboven.

Twee cijfers voor de context

Het wettelijk minimumloon (21 jaar en ouder) is €14,71 per uur vanaf 1 januari 2026, en stijgt naar €14,99 per uur vanaf 1 juli 2026 — er is geen vast maandbedrag meer, dat hangt af van je contracturen. De AOW-leeftijd is in 2026 67 jaar voor iedereen geboren tussen 1 maart 1957 en 31 december 1960; check de rekenhulp van de SVB voor je eigen exacte datum als je hier dichtbij zit.

Hier een echt maandbudget van maken

Je nettoinkomen kennen is stap één. Het cijfer dat er bij budgetteren echt toe doet, is wat overblijft na de vaste lasten, en in Nederland zijn die vaste lasten ongewoon geconcentreerd vergeleken met andere landen — huur of hypotheek, zorgverzekeringspremie (bovenop een eventuele zorgtoeslag) en gemeentelijke belastingen komen allemaal binnen als grote, voorspelbare maandelijkse of jaarlijkse posten in plaats van dat ze dun uitgesmeerd worden.

Een simpele startverdeling, met het voorbeeld van €3.051/maand netto hierboven:

Die 50/30/20-verdeling is een startpunt, geen regel — iemand met een hypotheek en een jong gezin zit meestal boven de 50% aan vaste lasten, en dat is normaal. Wat er echt toe doet, is je eigen drie cijfers meten in plaats van ze te schatten — en dat is precies de stap die bijna iedereen overslaat.

Het spreadsheet is een momentopname — handig om dit jaar je budget mee op te zetten, maar het houdt niet bij wat je daadwerkelijk uitgeeft ten opzichte daarvan, en signaleert geen abonnement dat er sluipenderwijs weer bij is gekomen. Dat doorlopende deel doet MuntLab automatisch, elke maand, vanuit een bankafschrift dat je zelf exporteert — zonder dat er ergens moet worden ingelogd bij je bank.

Bronnen — Box 1-schijven: Belastingdienst, Boxen en tarieven 2026. Algemene heffingskorting: Belastingdienst, Tabel algemene heffingskorting 2026. Arbeidskorting: Belastingdienst, Tabel arbeidskorting 2026. Heffingsvrij vermogen en fictief rendement: publicaties box 3 van de Belastingdienst, gecontroleerd via Raisin, Belastingschijven 2026 (bijgewerkt 10 feb 2026). Zorgtoeslag: cijfers Belastingdienst/Toeslagen 2026. Minimumloon: Rijksoverheid, Bedragen minimumloon 2026. AOW-leeftijd: Rijksoverheid, AOW-leeftijd 2025–2031. Dit artikel is algemene informatie, actueel per september 2026, geen persoonlijk financieel of fiscaal advies — controleer voor je eigen aangifte de cijfers op Belastingdienst.nl of raadpleeg een erkend adviseur.